آماده سازی مولدین :

برای آماده سازی مولدین سه عامل دارای اهمیت می باشد

1 – زمان تزریق عصاره هیپوفیز

2 – مقدار لازم عصاره هیپوفیز برای تزریق

3 – روش تزریق این عصاره به ماهی

 

زمان تزریق عصاره هیپوفیز به ماهی ماده:

این زمان مطابق است با میزان درجه رسیدگی تخمک ها ( ائوسیتها ) که عملا با مرحله V گامتوژنز تخمدان ها مطابقت می نماید . بدین معنی که هسته در داخل تخم باید به طرف قطب حیوانی حرکت کرده باشد این مرحله را با انجام آزمایش زیر می توان به آسانی مورد کنترل قرار داد .

به کمک یک سوند چند تخم از مخرج ( از درون منفذ تناسلی ) مولد برداشته و آن را داخل مقداری آب جوش وارد می کنیم . سپس تخم های پخته شده را از وسط برش می دهیم و حرکت یا عدم حرکت هسته را به طرف قطب حیوانی مورد بررسی قرار می دهیم .

این تحقیق نخستین بار به طور تجربی توسط خانم ت . آ . د تلاف و گروه هم کاران وی در انستیتوی بیولوژی توسعه و بهره برداری مسکو برای تعیین سرعت رسیدگی جنسی ماهیان خاویاری ماده در ارتباط با درجه حرارت آب انجام شد که امروزه جنبه کار بردی به خود گرقته است.

 

مقدار عصاره هیپوفیز قابل تزریق:

غده هیپوفیز از جمجمه چندین ماهی به وسیله یك مته استوانه ای درون خالی دندانه دار برداشته می شود. معمولاً بعد از برداشت، همه آنها را داخل یك ظرف محتوی استن می ریزند تا چربی های آنها حل شده و از جسم فیپوفیز جدا گردد. هیپوفیزهایی را كه بدین ترتیب عمل آوری می شوند خشك كرده و در آزمایشگاه نگهداری می نمایند.

برای استفاده، هیپوفیز خشك را در داخل یك هاون كوبیده و به شكل گرد در می آوریم و بعد مقدار لازم از آن را برای هر مولد ماده در داخل 4 میلی لیتر سرم فیزیولوژی 9 در هزار حل می كنیم. این مقدار اختصاصاً در رابطه با وزن ماهی و درجه حرارت آبی كه مولد در آن قرار دارد تعیین می شود.

 

گونه

حرارت آب به درجه سانتیگراد

فیل ماهی

تاس ماهی

دراكول

15-10

(5)5/2

(4)5/2

(3)5/2

20-15

(4)2

(3)2

(2)2

20

-

(2)5/1

(5/1)5/1

                        ضوابط تزریق هیپوفیز به سه گونه از ماهیان خاویاری مولد

 

عدد اول در زیر ستون مربوط به هر ماهی معرف وزن هیپوفیز به میلی گرم برای هر كیلوگرم وزن زنده ماهی است و عدد دوم موجود در داخل پرانتز معرف تعداد هیپوفیز لازم برای تهیه عصاره و تزریق به یك مولد می باشد. در این تابلو چند نكته است كه جلب توجه می نماید:

یكی عدد اول موجود در زیر ستون هر ماهی است كه از اهمیت زیاد برخوردار می باشد. زیرا عدد دوم داخل پرانتز در رابطه با دو وزن متوسط است( وزن متوسط هیپوفیزها و وزن متوسط مولدی كه مورد تزریق قرار می گیرد) كه این رابطه ممكن است در بعضی موارد نیز به طور قابل توجهی از هم فاصله پیدا كنند. بنابراین رقم داده شده در پرانتز عملاً از یك ارزش نسبی برخوردار می باشد.

باز هم موضوع جالب توجه در این تابلو این است كه در یك حالت معین آب، مقدار نسبی تعیین شده هیپوفیز تزریقی برای هر سه گونه از ماهیان خاویاری برابر می باشد.

هر قدر درجه حرارت آب بالا می رود، برعكس مقدار نسبی هیپوفیز تزریقی كمتر می شود، تا جایی كه اگر حرارت مطابق آنچه كه در تابلو مشاهده می شود از حد لازم تجاوز نماید تزریق هیپوفیز به مولدین دیگر نمی تواند در رسیدگی تخمدانها و آماده سازی آنها جهت تخمكشی موثر واقع گردد. مثال بارز در تابلوی فوق فیل ماهی ماده است كه در مناطق سردسیری شمال دریای خزر اگر درجه حرارت آب از 20 درجه سانتیگراد تجاوز نماید دیگر تزریق عصاره هیپوفیز به ماهی در رسیدگی تخمدانهای آن اثر مثبت نخواهد داشت. برای ماهیان خاویاری مولد نر مقدار هیپوفیز تزریقی با رعایت مراتب مذكور قبلی برابر نصف مقداری است كه برای مولدین ماده به كار برده می شود.

 

روش تزریق عصاره هیپوفیز:

گونه ماهی خاویاری و جنس آن هرچه باشد كاربرد عصاره هیپوفیز از طریق تزریق عضلانی انجام می گیرد. بهترین محل تزریق معمولاً از طرف سر در بخش پشتی_ پهلویی، بین پلاك های استخوانی دوم و سوم پشتی در جهت امتداد سر می باشد.

بعد از تزریق بهتر است جهت نفوذ بیشتر عصاره هیپوفیز، محل تزریق را قدری مالش بدهیم. بالاخره ماهی های تزریق شده در استخر ذخیره مولدین قرار می گیرند ولی برای جلوگیری از حركت زیاد آنها آب استخر را آنقدر كم می كنیم كه ارتفاع آن از 15 سانتیمتر تجاوز ننماید.

هر قدر این عملیات برای مولدین ماه آسان انجام می گیرد برای مولدین نر كه دارای حالات عصبی زیاد می باشند انجام امر احتیاج به دقت بیشتری دارد و اصولاً در استخر ذخیره نیز تعداد آنها نباید از دو قطعه بیشتر باشد.

برای دراكولهای كوچك غالباً عمل تزریق عصاره هیپوفیز با نگهداری محكم حیوان در خارج از آب انجام می گیرد.

وقتی تزریقات انجام گرفت رسیدگی جنسی مولدین دقیقاً باید تحت كنترل قرار گیرد و این عمل با برداشت تخم و اسپرم باید در بهترین زمانی كه برای انجام این كار تشخیص داده می شود انجام پذیرد.



موضوع مطلب : ماهیان خاویاری


نوشته شده در تاریخ چهارشنبه 22 شهریور 1391    | توسط: jamshid darzi    |    | نظرات()

اشتراک این مطلب در :